Yazı Türleri

Yazdır
Kategori: Türkçe

Yazı Türleri

ROMAN

ü    Yaşanmış ya da yaşanması muhtemel olayları, yere, zamana ve şahsa bağlayarak anlatan uzun eserlere roman denir.

ü    Romanda olaylar geniş ve ayrıntılı olarak anlatılır.

ü     Ana olay etrafında olaycıklar vardır.

ü     Şahıs kadrosu geniştir.

ü    Karakter çözümlemeleri yapılır.

ü    Zaman olarak geri dönüşler olur.

Romanlar çeşitli türlere ayrılır;

Tarihi Roman: Tarihi her hangi bir olayı işleyen romanlara denir.
 Töre Romanı: Toplumun yaşayış tarzını, geleneklerini, adetlerini işleyen romanlara denir.
 Psikolojik Roman: Psikolojik derinlemeleri işleyen romanlara denir.
 Macera Roman: Uzak ve yabancı ülkelerin doğa ve insanlarını anlatan romanlara denir.
 Tezli Roman: Bir görüş veya düşünceyi savunan romanlara denir
 Polisiye Roman: Dedektif hikâyelerini anlatan romanlara denir.

HİKÂYE

ü    Yaşanmış ya da yaşanması muhtemel olan olayları anlatan  kısa olay veya durumlara denir.

ü    Tek bir olay vardır.

ü    Şahıs kadrosu romana göre dardır.

ü    Kişiler çoğu zaman hayatlarının belli bir anı içinde anlatılır.
İki tür hikâye görülür;

ü    a)  Olay Hikâyesi: Maupassant tarzı da denir. Olay esastır. Türk edebiyatında Ömer Seyfettin’dir.
b)   Durum Hikâyesi: Çehov tarzı da denir. Olaydan çok insanın belli bir zaman dilimindeki durumu anlatılır. Türk edebiyatında Sait Faik Abasıyanık’tır

MASAL

ü    Olağanüstü olayların anlatıldığı sözlü bir edebiyat ürünüdür.

ü    Olaylar hayal ürünüdür.

ü    Yer ve zaman belli değildir.

ü    Kahramanlar insanüstü nitelikler gösterir.

ü    İyiler hep iyi, kötüler hep kötüdür.

ü     Konunun sonunda iyiler ödüllendirilir, kötüler cezalandırılır.

ü    Eğiticilik esastır

ü    Her milletin masalları kendi örf ve adetlerini yansıtır.

ü    Olaylar miş'li geçmiş zaman kullanılarak anlatılır.                          

    MAKALE

ü    Bir gerçeği açıklamak, bir konuda görüş ve düşünceler  öne sürmek ya da bir tezi savunmak, desteklemek için yazılan yazılara makale denir.

ü    Anlatım yalın ve yoğundur, nesnel bir nitelik taşır.

ü    Öne sürülen düşüncelerin kanıtlanma zorunluluğu vardır.

ü      Dil açık olmalı.

ü    Her konuda makale yazılabilir.

ü    Gazete ve dergilerde yayımlanır.

DENEME

ü    Yazarın herhangi bir konudaki görüşlerini, kesin kurallara varmadan, kanıtlamaya kalkmadan, okuyucuyu inanmaya zorlamadan anlattığı yazı türüdür.

üYazar, kendisiyle konuşuyormuş gibi bir hava hâkimdir.

üSamimi bir dil kullanılır.

üYazar, öne sürdüğü görüşleri ispatlamak zorunda değildir.

üYazarın kesin bir sonuca varma zorunluluğu yoktur.

üNurullah Ataç "Deneme, ben ülkesidir" der.

üHer konuda deneme yazılabilir.

üTürün ünlüleri, Ahmet Haşim, N. Ataç, Suut Kemal Yetkin, A. Hamdi Tanpınar, Selahattin Eyüboğlu.

FIKRA

     Yazarın, gündelik olayları, özel bir görüşle, güzel bir üslupla, kanıtlama gereği duymadan yazdığı kısa, günübirlik yazılardır.

üGazete yazısıdır.

üDüşünceleri kanıtlama zorunluluğu yoktur.

üDil günlük kullanılan dildir.

üOkuyucuyla sohbet ediyormuş havası hâkimdir.

üEn tanınmış fıkracılar; Falih Rıfkı, Haşim, Ahmet Rasim H. Cahit Yalçın, Peyami Safa.

SOHBET

üYazarın, gündelik olaylarla ilgili düşüncelerini, okuyucu ile karşı karşıya oturup konuşuyormuş gibi içten bir hava içinde yazdığı yazılardır.

üHerkesi ilgilendiren konular seçilir.

üCümleler çoğu zaman konuşmadaki gibi devriktir.

üYazar, sorulu-cevaplı  cümlelerle konuşuyormuş hissi verir.

üİçtenlik, samimilik, doğallık sohbetin özelliklerindendir.

üEn tanınmış sohbetçiler; Ahmet Rasim, Şevket  Rado, Atilla İlhan.

ELEŞTİRİ

üHer hangi bir konuyu veya eseri çeşitli yönleriyle değerlendiren yazılara denir.

üEleştiri objektif olmalıdır.

üEleştiride amaç okura ve yazara yol göstermektir.

üEleştirmenin kendi görüşlerine göre yaptığı eleştiriye öznel eleştiri denir

üEleştirmenin herkesçe kabul gören ölçütlere göre yaptığı eleştiriye nesnel eleştiri denir.

GÜNLÜK (GÜNCE)

üYaşanan olayların, izlenimlerin, tarih atılarak, günü gününe yazılması ile oluşan türe günlük denir.

üOlayı yaşayan kişi tarafından yazılır.

üİçten ve sevecendir.

ü Eskiden bunlara: Ruzname denilirdi.  

HATIRA (ANI)

üBir kişini kendisinin yaşadığı ya da tanık olduğu olayları, sanat değeri taşıyan bir üslupla anlattığı yazılardır.

üGeçmişteki olay üzerine yazılır.

üYazar, olayları kendi bakış açısından anlatır.

üAnılar, yaşandığı dönem hakkında bilgi verir.

üÖznel bir anlatım esastır

BİYOGRAFİ

üÜnlü kişilerin hayatını anlatan yazı türüdür.

üDivan edebiyatında şairleri anlatan bu eserlere, "Tezkire" denirdi.

OTOBİYOGRAFİ

üBir kimsenin kendi hayatını kendisinin yazmasına denir.

MEKTUP

üBir düşünce veya duygunun birilerine iletilmesi amacıyla yazılan özel yazılardır.

üİş, özel gibi çeşitleri vardır.

 

GEZİ YAZISI

üGezilip görülen yerler hakkında yazılan yazılardır.

üAnlatan kişi doğru bilgi vermeli, okuyuculara orayı gezmiş havası vermeli.

www.egitimedair.net / Eğitime dair ne varsa..

Copyright 2013 Yazı Türleri. İçerik hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılması yasaktır.
Egitime Dair Ne varsa... by Guncel Egitim haberleri